ضرورت راه اندازی کرسی‌های آزاد اندیشی در دانشگاه‌ها

دوقطبی‌سازی و مدیریت افکار عمومی، هدف اصلی تحرکات دانشگاهی است
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ آقایان علی انتظاری استاد جامعه شناسی از دانشگاه علامه طباطبایی و میثم جلالی عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت با حضور در استودیوی برنامه گفتگوی ویژه خبری و آقایان عبدالحسین خسرو پناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجید سلیمانی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در ارتباط تلفنی با این برنامه به موضوع «دانشگاه در مقابل آشوب، فحاشی و مداخله خارجی» پرداختند و به پرسش‌ها در این باره پاسخ دادند. متن کامل این برنامه به شرح زیر است:

سوال: امشب راجع به حوادث اخیر دانشگاه‌ها صحبت خواهیم کرد، مستحضر هستید در هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم برخی تجمعات در دانشگاه‌های کشور واکنش‌های متفاوتی را به همراه داشت به دنبال برگزاری مراسم چهلم شهدا و جانباختگان حوادث تروریستی هجدهم دی ماه تشکل‌ها و جریان‌های دانشجویی از روز شنبه در برخی دانشگاه‌های سراسر کشور تجمعاتی را برگزار کردند که در برخی از آنها حرمت شکنی‌ها و ساختارشکنی‌هایی رخ داد، در چند دانشگاه متاسفانه فحاشی‌هایی اتفاق افتاد پرچم مقدس ایران سوزانده شدف به تصاویر شهدای جنگ ۱۲ روزه بی‌حرمتی شد و حتی شاهد پرتاب سنگ، چاقوکشی به ویژه در دانشگاه صنعتی شریف این اتفاقات افتاد و سمت دیگر دانشجویان انقلابی با تجمعات گسترده مانع از ادامه این حرمت شکنی‌ها شدند. امروز آقای سیمایی صراف وزیر محترم علوم در یک پیام تصویری اعلام کردند که خشونت و فحاشی خط قرمز است و اگر کسی پرچم ایران را آتش بزند به هیچ وجهی قابل بخشش نیست و شورای انضباطی با قاطعیت برخورد می‌کند و کسی در محیط دانشگاه اجازه آشوب پیدا نخواهد کرد. در گفتگوی ویژه خبر امشب سعی می‌کنیم با یک نگاه تحلیلی به این ماجرا نگاه کنیم و ببینیم چرا در دانشگاه ما چنین اتفاقاتی باید رخ بدهد و چرا فضای دانشگاه ما به این سمت رفته است.
آقای دکتر انتظاری به لحاظ جامعه شناسی جنبش‌های اجتماعی اگر اسمش را بگذاریم تحلیل جنابعالی از این اتفاقاتی که در دانشگاه در هفته جاری افتاد به ویژه از شنبه به این سمت چیست و فکر می‌کنید چرا این اتفاقات رخ داد و به این سمت کشیده شد؟

انتظاری: به طور کلی دانشجویان تحرکات سیاسی بیشتری نسبت به بقیه اقشار اجتماعی دارند که چیز بدی هم نیست آرمانخواه و عدالت خواه هستند و در همه دنیا هم است دانشجویان بر اساس آن آموزه‌هایی که دارند و چیز‌هایی که یاد گرفتند علاقمند هستند که جامعه وضع بهتری نسبت به آن چیزی که هست داشته باشد و قاعدتاً همیشه نسبت به محیط پیرامون خودشان نقد دارند و روشنفکری‌ها از درون دانشگاه به وجود می‌آید و شکل می‌گیرد این چیز خوب و مبارکی است و باید از آن استقبال کرد منتها آن چیزی که در یکی دو هفته اخیر اتفاق افتاده که هنوز دانشگاه باز نشده تازه می‌خواهد ترم جدید آغاز بشود می‌شود در دو پلتفرم به آن نگاه کرد یک پلتفرم عادی که همان نکته‌ای که عرض کردم در شرایط عادی باید نگریست که یک مقدار نهاد‌های اعتراض در جامعه ما ضعیف هستند به طور کلی عقلانیت اعتراض ضعیف است به دلیل اینکه ما ساز و کار‌های مناسبی برای اعتراض کردن پیش‌بینی نکردیم و تدارک ندیدیم، این هم اختصاص به دانشگاه ندارد در کلیت جامعه هم همینطور است فرض کنید شما نقدی داشته باشید نسبت به سازمانی معلوم نیست چگونه باید این کار را انجام بدهید تلفن‌هایی می‌گذارند برای پاسخگویی معمولاً این تلفن‌ها بیشتر افراد را می‌پیچانند تا اینکه دریافت کننده نظرات مردم باشد یا اینکه تشکلی باشد و بشود از طریق آن تشکل اعتراض منتقل شود یک مقدار از جهت عقلانیت اعتراض ضعیف هستیم و این باعث می‌شود نهاد اعتراض جنبه خشونت آمیز پیدا کند ولی در شرایطی که الان ما داریم به خصوص در شرایط جنگی که قرار داریم مخصوصاً بعد از جنگ ۱۲ روزه و تهدید‌هایی که الان آمریکا صراحتاً انجام می‌دهد، اتفاقاتی که در دی ماه رخ داد و خیلی از قدرت‌های بیرونی مسئولیتش را تقبل کردند به قول مقام معظم رهبری کودتا در جریان بود خیلی از چیز‌هایی که در درون دانشگاه دارد اتفاق می‌افتد منشا درونی ندارد شاخص آن هم این است که اگر یک چیز منشا درونی داشته باشد باید به یکی از گفتمان‌ها متصل باشد بالاخره گفتمان‌های رایج گفتمان عدالت خواهی است گفتمان دموکراسی خواهی، آزادی طلبی، گفتمان هویت خواهی، این گفتمان‌ها است اینکه مثلاً شما پرچم کشور را آتش بزنید یا مثلاً شاهزاده‌ای که نخ نما است فساد و مسائلش و جریان اپستین هم معلوم شد چه وضعیتی دارد و خودش و خانواده و تبارش همه اسوه دیکتاتوری و ظلم به مردم بودند و سوابقشان کاملا هویدا است اینها معلوم است آن خاستگاه گفتمانی را ندارد یعنی این تحرکات نشان از این دارد که انگار یک عامل بیرونی دستکاری می‌کند منتها نکته‌ای که وجود دارد باید بین دانشجویان تفکیک قائل شد بعضی از دانشجویان چنین ماموریت‌هایی را دارند که متصل هستند به یک دستگاه بیرونی که حتماً در جریانات دی ماه هم نمونه‌هایش را دیدیم و خشونت‌هایی که مرتکب شدند اینها ممکن است در بعضی از دانشگاه‌ها این توانایی را داشته باشند دانشجویان دیگر را هم با خودشان همراه کنند و با توجه به آن شعار‌های انقلابی که داده می‌شود و آرمانخواهی‌ها که مطرح می‌شود دانشجویی که دنبال این است که محملی پیدا کند برای اینکه آن آرمان خواهی‌ها و رفتار‌های هیجانی خودش را در قالب آن بروز بدهد این موقعیت مناسبی می‌شود برای این کار و به این دلیل اینها ممکن است بروند در این قضایا همراهی کنند و باید حواسمان باشد این شعار‌ها اصالتاً از دل آن دانشجو‌ها در نیامده است.

سوال: اینکه اینها ارتباط دارند مثلاً با سرویس‌های خارجی این الان چیز قطعی است؟

انتظاری: نه، من اصلاً هیچ اطلاعی از ارتباط اینها به سرویس‌های خارجی ندارم ولی از نوع شعار‌ها می‌توانم متوجه بشوم که این از گفتمان‌های درون دانشگاه درآمده یا از یک منبع بیرونی شکل گرفته است وقتی که وحدت رویه است یک دفعه فراخوان داده می‌شود که مثلاً تمام دانشگاه‌ها حرکتی را آغاز کنند این یک دفعه همه جا با هم معلوم است که یک عامل بیرونی وجود دارد لزوم ندارد که من اطلاع دقیق داشته باشم که مثلاً عامل بیرونی بوده یا نبوده است اگر این شعار‌هایی که داده می‌شد شعار‌های مرتبط با گفتمان‌های رایج باشد معلوم است از درون دانشگاه درآمده است و می‌شود عنوان جنبش برایش گذاشت ولی وقتی شعار‌ها جنبه بیرونی دارد من یادم است در همان جریان ناآرامی سال ۱۴۰۱ من می‌گفتم خوب اگر شما مثلاً نسبتی ندارید با صهیونیست‌ها، با اینترنشنال چرا دقیقاً همان روزی می‌آیید تجمع می‌گذارید که آنها گفتند بیایید حضور پیدا کنید یعنی تقارن اینها و هم زمانی آنها بی‌سبب نیست ولی مربوط می‌شود به تعداد اندکی از دانشجویان شاید و آن قشر وسیع دانشجویان اینطور نیستند خوب در قشر وسیع دانشجویان نارضایتی‌های وجود دارد حق هم دارند دانشجو جدا از جامعه نیست آن چیزی که در جامعه وجود دارد انعکاسش در دانشگاه‌ها هم وجود دارد نباید همه تقصیر را مثلاً بیندازیم گردن وزارت علوم یا مدیریت دانشگاه‌ها واقعاً اینطور نیست حالا ممکن است بعضی از اشکال مدیریت یک مقدار فضا را بیشتر برای اعتراضات فراهم کند ولیکن بالاخره دانشگاه هم یک بخشی از جامعه است و نمایندگی می‌کند چیزی را که در جامعه وجود دارد هرچند دانشگاه باید پیشرو باشد در مسائل ولی باید این را در نظر داشته باشیم که بالاخره آن نارضایتی که در درون جامعه وجود دارد آن نا رضایتی‌ها به نوعی انعکاس پیدا می‌کند در قالب دانشجوها، مشکل اساسی که ما داریم این است که نهاد نارضایتی داریم آن نهاد نارضایتی را باید تدبیری برایش بکنیم که غیر از عوامل ساختاری و عوامل واقعی و وجود شناختی که می‌شود به آن پرداخت که منشأ به وجود آمدن نارضایتی هستند بحث مدیریت افکار عمومی است یعنی شرایطی داریم که بالاخره بخش قابل توجهی از جامعه توسط سرویس‌هایی مدیریت می‌شوند از نظر افکار عمومی که آن می‌تواند سامان بدهد، خوب ما بعد از انقلاب این همه پیشرفت داشتیم وضعیت ما بعد از انقلاب قابل مقایسه نیست یک نکته را من دیروز داشتم گوش می‌دادم با آمارهایش آشنا هستم که مثلاً فرض کنید امید به زندگی الان ۲۰ سال بیشتر از قبل از انقلاب است یعنی اینکه مردم ایران ۲۰ سال بیشتر زندگی می‌کنند ولی احساسی که مردم دارند این نیست احساس می‌کنند که الان وضعیت خیلی بدتری دارند حتی از نظر شاخص‌های سلامت ضعف روایت داریم یعنی مشکلی که ما داریم، روایت پیشرفت را به درستی به آن التزام نداشتیم.

سوال:آقای دکتر جلالی، آقای دکتر انتظاری معتقد هستند به دلیل اینکه ما در عقلانیت اعتراض دچار ضعف هستیم و جایگاهی برای اعتراض وجود ندارد و دانشگاه هم تابعی از جامعه است همان اتفاقی که جامعه می‌افتد در دانشگاه هم انعکاس پیدا می‌کند، تکرار می‌شود در دانشگاه هم عده‌ای با آن سوی مرز به تحلیل ایشان در ارتباط هستند اینها نقش فرماندهی و لیدری را در دانشگاه ایفا می‌کنند برای دانشجو‌ها و دانشجو‌ها هم یک بغض فرو خفته یا خشمی اگر داشته باشند و، چون فضای اعتراض هم وجود ندارد از این فضا استفاده می‌کنند و به این سمت کشیده می‌شوند، شما با این تحلیل موافق هستید؟

جلالی: آقای دکتر انتظاری از بزرگواران ما هستند فرمایش بسیار متینی داشتند اگر ما به این توجه کنیم که دانشجویان ما یا حداقل عموم دانشجویانمان را از ادوار گذشته تا الان نگاه کنیم ما با جنبش‌های مختلف دانشجویی مواجه بودیم که این اتفاقا از مزایای انقلاب اسلامی بوده که دانشجو به فرموده حضرت آقا موذن جامعه نامیده شده است یعنی دانشجو و دانشگاه می‌توانند پیشتاز بشوند برای جامعه و در سال‌های مختلف هم همین بوده هرچند این فراز و نشیب داشته اختلاف نظر‌های متعدد در موضوعات مختلف وجود داشته، جریان‌های مختلف دانشجویی بروز و ظهور کردند حتی بعضاً تضاد‌های فکری هم با هم داشتند، اما این تضاد‌های فکری بعضاً ناشی از برداشت‌های عمیق فکری بوده، ناشی از آرمانخواهی‌های مختلف خودشان بوده و آن جنبش‌ها عموماً می‌توانیم به آنها بگوییم اصیل بودند لذا می‌توانستند در جامعه پیشتازی هم بکنند و به جامعه خط هم بدهند در موضوعات مختلف با گذشت زمان نمی‌خواهم بگویم ما الان اینطور نیستیم، اما بالاخره ما سیری را داریم می‌بینیم که دانشجوی من البته شاید بشود گفت عموم جامعه، دانش آموز ما و دانشجوی ما از آن عمیق خوانی‌ها از آن اندیشه ورزی‌ها یک مقدار فاصله که می‌گیریم رو به رفتار‌های سطحی ممکن است بیاوریم ما با یک جنگ شناختی مواجه هستیم شما فرمودید دانشگاه با چه اتفاقاتی در روز‌های اخیر مواجه شده اولاً این را عرض کنم در دانشگاه حضور دارم و از نزدیک صحنه را مشاهده می‌کنیم در کنار بچه‌ها هستیم و می‌بینیم اولاً هیچ تعمیم ندهیم که دانشگاه ما مملو یا حتی تعداد زیادی افراد ضد انقلاب دارد این تعبیر را من نمی‌پسندم، اتفاقاً ما افراد بسیار معدودی داریم که هنجار شکنی بارز انجام می‌دهند و در آن هم این رفتار‌های ناپسندی که شما اشاره کردید به وضوح دیده می‌شود بله همانطور که فرمودند تعداد بیشتری هستند که در این صحنه‌ها حضور پیدا می‌کنند تماشاچی می‌شوند حتی در برخی از شعار‌ها یا حتی رفتار‌ها ممکن است همراهی کنند، اما خیلی از رفتار‌های ناپسند را آنها کناره می‌گیرند.

' + '' + '' + '' + '' + ''; const skipForwardButton = player474669.controlBar.addChild('SkipForwardButton', {}); skipForwardButton.addClass('vjs-custom-skip-button'); skipForwardButton.el().innerHTML = '10' + '' + '' + '' + '' + ''; const fullScreenBtn = player474669.controlBar.fullscreenToggle.el(); player474669.controlBar.el().insertBefore(skipBackButton.el(), fullScreenBtn); player474669.controlBar.el().insertBefore(skipForwardButton.el(), fullScreenBtn); }); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player474669.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/55916451',{},function (data) {}); })); دانلود فیلم اصلی